Waarom ben je zo stil?

Als de vraag in de titel van dit blog je wel eens gesteld is, lees dan vooral verder. Is dit nog niet gebeurd, dan raad ik je zeker aan om met veel aandacht en in stilte door te lezen. Stilte is geen ding en toch kan je er vanuit verschillende perspectieven naar kijken, met als doel een antwoord op de vraag in de titel te vinden waar jij vrede mee hebt. Het zou zomaar kunnen dat je in dit blog voordelen van stilte ontdekt die je nog niet eerder gehoord hebt!

De stilte is een vriend die je nooit verraadt. – Confucius

Abonneer je op dit blog d.m.v. e-mail


Twee oorzaken

Sommige mensen praten veel en graag, anderen niet. Dat is maar goed ook, anders zou iedereen door elkaar praten. Al is niet praten iets anders dan luisteren. Even terug naar de centrale vraag in dit blog: waarom ben je zo stil? Volgens mij zijn er grofweg twee oorzaken te bedenken: je doet het bewust of onbewust. In het eerste geval heb je geen idee waarom je zo stil bent en diep van binnen wil je het eigenlijk niet. De tweede mogelijkheid is dat je ervoor kiest om stil te zijn, omdat je daar kennelijk een goede reden voor hebt. Op deze laatste optie ligt de nadruk in dit blog. Laten we deze twee invalshoeken eens in stilte nader bekijken.

Het onvermogen om stil te zijn is een van de meest opvallende tekortkomingen van de mensheid. – Walter Bagehot

Stil omdat het (van mezelf) moet

Je kan stil zijn in gesprekken, omdat je jouw ideeën en meningen inslikt. Het lijkt je beter om jouw inbreng voor je te houden, want stel je voor dat je iets zou zeggen wat complete onzin is, of dat iemand anders meer over het onderwerp weet dan jij. Dat zou ‘verschrikkelijk’ zijn! Voelt dit goed? Niet echt! Het voelt eerder alsof er een vulkaan in jou op uitbarsten staat en als de grens dan op een zeker moment bereikt wordt, barst die ook echt uit. Dit merk je aan het gebrek aan nuance en de enorme kracht waarmee het geluid dan naar buiten komt. Afhankelijk van de setting gaan sommige mensen schreeuwen of huilen, en een enkeling trekt zich helemaal terug in zijn schulp. Hierdoor leidt het uiten van jouw mening niet tot een succeservaring, waardoor je de volgende keer nog minder geneigd bent om je te mengen in het gesprek.

Zeg nooit dat het slechts uw mening is, want u hebt geen andere. – Godfried Bomans

Een andere reden die ik regelmatig tegenkom is dat mensen een overleg of gesprek ervaren als een bombardement van prikkels. Ze worden letterlijk overspoeld door alle indrukken. Dit is iets wat bij sensitieve mensen vaak voorkomt. Stil zijn lijkt in zo’n geval gewoon beter, want als je iets zegt of vraagt, komt er vast nog meer op je af.

Je kiest er in deze gevallen niet bewust voor om stil te zijn, het ontstaat vanuit irritatie en een gebrek aan bewustzijn. Als jouw reden om stil te zijn hierop lijkt dan heb je werk aan jezelf te doen. Het kan niet de bedoeling zijn dat jij jouw waardevolle mening structureel inslikt. Het doel van dit werk aan jezelf hoeft niet te zijn om meteen een lawaaipapegaai te worden. Er is nog een optie: stil zijn, omdat je daarvoor kiest.

Stil omdat ik het wil

Een heel ander antwoord op de vraag in de titel is dat je stil bent, omdat jij dat wilt. Je kiest er bewust voor. Het heeft namelijk enorme voordelen die ik graag met je deel.

1. Je kunt je makkelijker naar binnen richten als je stil bent

Laat ik met een essentieel voordeel beginnen. Als je druk aan het spreken bent is het veel lastiger om je naar binnen te richten. Ze vragen je bij meditatie niet voor niets om te stoppen met praten. Je richt je niet naar binnen om je te concentreren op wat je denkt, maar juist op de ruimte tussen de gedachten. Dat is de plek waar je innerlijke stilte kan ervaren. Je hoeft niet stil te zijn om innerlijke stilte te ervaren, al helpt het wel. Als je vanuit die stilte kan spreken, zal alle twijfel over de woorden die je zegt meteen wegvallen.

Stilte verlicht je levenspad. Door niet te spreken, zie je duidelijker. – Mahatma Gandhi

2. Als je stil bent, luister je veel beter naar anderen

Dit punt lijkt op het vorige, alleen is het gericht op de ander. Wanneer je je comfortabel voelt terwijl je stil bent, ontstaat er de mogelijkheid om je op anderen af te stemmen en echt te luisteren.

3. Veel woorden zijn overbodig

Als je stil bent en luistert naar wat er gezegd wordt, merk je dat er veel gepraat wordt om het praten. Warme lucht verplaatsen, zou je dat kunnen noemen. Daarom duren veel vergaderingen ook zo lang. Als je ervoor kiest om alleen woorden te spreken die echt iets toevoegen, dan word je vanzelf vaker stil.

Zij die weten, spreken niet; zij die spreken, weten niet.- Lao-Tse

4. Stilte is een kracht in een groep

Als je lang genoeg stil bent in een groep gaan de anderen zich ongemakkelijk voelen. Door te spreken geef je informatie over wat je van de ander vindt en of je de anderen accepteert. Mensen hebben daar (onbewust) behoefte aan. Wat vaak gebeurt, is dat de deelnemer aan een overleg die weinig spreekt op een zeker moment gevraagd wordt om zijn of haar mening. De groep heeft dan volledige aandacht voor wat de stille spreker gaat zeggen. Doordat deze spreker veel meer tijd heeft gehad om te observeren en zijn mening te vormen is wat er dan gezegd wordt vaak zinniger.

Mensen, die veel en onbevangen luisteren, hebben ook het meest te vertellen. – Godfried Bomans

5. Woorden komen vaak niet aan

Laat ik een voorbeeld geven. Jij zegt: “Ik heb hoofdpijn.” De persoon waartegen je dit vertelt, reageert met: “Ja, ik had dat gisteren ook. Trouwens, ik heb de laatste tijd vaak hoofdpijn.” Herken je dit? Het heet assimilatie. De reactie van de persoon is erop gericht om dat wat jij vertelt binnen zijn wereld in te passen. Het gevolg is dat het gesprek niet meer over jou gaat, maar over die ander. Ik ken mensen die niets anders doen dan dit. Ze hebben het zelf niet door. Nu is dit een eenvoudig voorbeeld. Als je een life event meegemaakt hebt en je gaat daarover met mensen praten, komt dit nog vaker voor. Stil zijn en je verhaal bewaren voor iemand die wel kan en wil luisteren scheelt dan veel irritatie.

En voor de andere partij (die alles op zichzelf betrekt) is er een techniek beschikbaar die jouw leven vandaag nog kan veranderen: de KD-techniek. Mocht je deze techniek nog niet kennen, verdiep je er dan zeker een keer in. Het is simpel toe te passen. Het kost je minder energie dan het oude gedrag. KD staat voor Kop Dicht. Als iemand je iets vertelt, houdt dan je Kop Dicht en luister. Stel een vraag die betrekking heeft op wat de ander zegt en haal diep adem. Wedden dat jouw leven nooit meer hetzelfde is?

Het kan geen kwaad af en toe je mond te houden, zelfs al weet je waarover je het hebt. – Kin Hubbard

Bronnen: de citaten zijn afkomstig van de website www.citaten.net

Foto gemaakt door Patrik Theander

Abonneer je op dit blog d.m.v. e-mail


Gerelateerde artikelen

Over de auteur

Jeroen Rietveld (1977) is afgestudeerd arbeids- en organisatiepsycholoog (MSc, Open Universiteit). Hij weet dat mensen tot veel meer in staat zijn dan ze zelf denken. Zijn missie is om mensen dit te laten inzien en ze te begeleiden naar een wonderlijk mooi leven.

 

2 reacties

  1. 9 februari 2016 at 14:44

    Ha Jeroen,

    Wat een verrijkend blog heb je geschreven!
    Fijn om te lezen en ik krijg sterk een herinnering naar boven.

    Ik ben 10 jaar en zit in de kamer, om mij heen een groepje vrouwen en naast mij mijn moeder. Er wordt gekakeld en gekakeld, ik kan er geen touw aan vastknopen. Opeens port mijn moeder flink in mijn bovenarm… auw! Ze snibt .. ‘zeg nou ook eens wat’! Een lichte paniek maakt zich binnen in mij meester. ‘Ik moet ook praten, waarom kan ik dit niet, wat moet ik zeggen?’ Vanaf die tijd .. je kan het waarschijnlijk wel inschatten.. is elke groep met pratende mensen een vreselijke ervaring. Alles gaat op tilt en ik snap niet waarom. Ik vermijd groepen en ga me isoleren. Alleen nog met 1 of 2 anderen dat is veel fijner. Dan hoor je elkaar tenminste echt!

    Jaren later ben ik door deze blokkade gestapt en voel ik me weer vrij en op mijn gemak in groepen al blijft lekker stil in een hoekje zitten en het ‘gekakel’ aanhoren, als een zee van geluiden, een heerlijke bezigheid 😉

    Wens iedereen gelukservaringen in de stilte!

    Joia Stoutjesdijk

    • 9 februari 2016 at 15:17

      Hallo Joia,
      Bedankt voor jouw reactie en openhartige voorbeeld! Geniet van de stilte!
      Groet, Jeroen

Laat hieronder je reactie achter!