Heb je even tijd voor tijdloosheid?

Veel mensen stoeien met tijd en dat is niet zo vreemd. Het kan nogal wat roet in het eten gooien en het kan de bron van al je ellende zijn. In het dagelijks spraakgebruik wordt tijd vaak gebruikt om allerlei dingen aan te duiden. Bijvoorbeeld: “Heb je even tijd?” Of: “Als ik tijd heb, zal ik er even naar kijken.” Maar wat is tijd nu eigenlijk? Kun je er ook baat bij hebben en bestaat er zoiets als tijdloosheid? Daarover lees je in dit blog! Heb je daar even tijd voor? 

Tijd is een gecreëerd ding. Zeggen: “ik heb geen tijd” is zeggen: “ik wil het niet.” – Lao Tzu

Vage begrippen

Als je de Van Dale erbij pakt en het woord ‘tijd’ opzoekt, krijg je eerst de definitie: een opeenvolging van ogenblikken. Waar je eerst alleen het woord ‘tijd’ had, waarvan je geen idee had wat het precies betekent, heb je nu meerdere dingen waarvan je niet weet wat ze betekenen: ogenblikken. Dus er is een ogenblik (wat dat ook mag zijn) en dan is er nog een ogenblik en wat daar tussen ligt noem je dan tijd. Goed verhaal! Nu weet ik wat het betekent…

Wat de tijd is? Als niemand het mij vraagt, weet ik het; als ik het wil uitleggen, weet ik het niet. – Augustinus

Tijd is ongrijpbaar

In het voorgaande citaat worstelt Augustinus vermoedelijk met het begrijpelijk maken van tijd. Tijd is ongrijpbaar en dus onbegrijpelijk. Jij hebt ook geen tijd, dat is slechts een gedachte. Daarom is zoiets als het Nu ook niet te bevatten met het denken. Het denken is daar te langzaam voor. Dit is grappig, omdat tijd eigenlijk volledig uit denken is ontstaan. Ga maar na: in de diepe droomloze slaap zijn er geen gedachten en is er ook geen (beleving van) tijd. Het denken heeft iets gecreëerd dat het zelf niet kan bevatten. Niet zo raar dat je erin verstrikt raakt! Maar dat is gelukkig maar tijdelijk.

De tijd bestaat alleen maar omdat anders alles tegelijk zou gebeuren. – Albert Einstein

Ben jij (afhankelijk van) tijd?

Als je het voorgaande in ogenschouw neemt, is het niet erg verstandig om je identiteit al te veel te ontlenen aan de tijd. Maar toch, als ik je zou vragen wie je bent, volgt er waarschijnlijk een opsomming van zaken die gerelateerd zijn aan tijd. Je naam werd je ooit gegeven (tijd) door je ouders, je leeftijd (tijd), hoeveel jaren je al ergens woont of werkt (tijd). Als je jezelf als een tijdelijke verschijning op deze aarde beschouwt, bestaat ook dat uit een bepaalde hoeveelheid tijd. Een boeiende vraag in dit kader: is er ook iets in jou waar tijd geen invloed op heeft; iets tijdloos?

Het is net of je van binnen geen leeftijd hebt, toch? En weet je wat? Dat is waar. – Joanika Ring uit Bewustzijn, zoek jij ook iets?

De tijd, ik ben het (even) kwijt

Vind jij het ook fijn om de tijd helemaal kwijt te zijn? Als je datgene wat jou het meeste vreugde schenkt voor de geest haalt, merk je waarschijnlijk dat daarbij de tijd (tijdelijk) geen rol lijkt te spelen. Je gaat er helemaal in op en verliest het besef van tijd en jezelf. Je zou je af kunnen vragen: bestaat de tijd nu wel of niet als je je er niet van bewust bent. Maar dit zou een vrij onnozele vraag zijn, omdat je er dan eerst vanuit gaat dat tijd bestaat en dan gaat onderzoeken of tijd bestaat. De vraag is dan eigenlijk: bestaat de tijd eerst en neem ik die dan waar of word ik mij eerst bewust van de tijd en ontstaat die dan? In beide opties veronderstel je al het bestaan van tijd. Zo zie je dat je in een cirkeltje komt, waar je makkelijk in verstrikt raakt.

De tijd is een beweging, die door de mens verdeeld is in verleden, heden en toekomst en zolang hij hem verdeelt, zal hij in conflict zijn. – Krishnamurti

Tijdelijke tijdloosheid of tijdloze tijdelijkheid

Stel je eens voor dat er een tijdsgebonden en een tijdloos deel in jou bestaat, of nog beter: waargenomen wordt. Er is dus een deel wat niet zonder tijd te bevatten is en een deel waar tijd geen enkele rol speelt. Binnen het deel waar tijd een rol speelt, kun je tijd als vriend en vijand beschouwen. Vriend omdat het alle wonden zou helen en omdat tijd een handig hulpmiddel is om dingen te plannen en afspraken te maken. Vijand als je bedenkt dat je er te weinig van kan hebben. Daarnaast is tijd de bron van angst. Kan jij een angst bedenken die niet gekoppeld is aan tijd?

Angst heeft te maken met tijd; men is ergens bang voor, bijvoorbeeld voor pijn, die men gehad heeft en die wel weer eens terug zou kunnen komen. – Krishnamurti

Tijdloosheid

Naast tijdsgebonden zaken is er ook een deel wat niets met tijd te maken heeft. Alexander Smit vroeg eens iemand tijdens een van zijn lezingen of hij wist hoe laat het was. Zijn leerling reageerde met: “Ik kijk even op de klok.” Hierop zei Smit: “Dat je een hulpmiddel nodig hebt om te weten hoe laat het is, laat al zien dat je een tijdloos wezen bent.” Juist als je de tijd kwijt bent, ontstaat er plaats voor onverstoorbare vreugde. Als je bijvoorbeeld ergens in opgaat dan beleef je geen tijd meer. Het gebruiken van tijd als een instrument om dingen te organiseren is handig; je hele leven van (het vage begrip) tijd afhankelijk maken niet. In de kracht van het Nu verdeelde Eckhart Tolle tijd in psychologische tijd (had ik het gisteren maar anders aangepakt, of: ik hoop niet dat het morgen fout gaat) en kloktijd (ik heb maandag om 10 uur een afspraak). Hij adviseerde om met de eerste Nu te stoppen en de tweede vooral (en uitsluitend Nu) te gebruiken als een nuttig instrument.

De vlinder telt geen maanden doch momenten en heeft tijd genoeg. – Rabindranath Tagore

Foto gevonden op Pixabay.

Citaten (tenzij anders vermeld) gevonden op citaten.net.

Abonneer je op dit blog d.m.v. e-mail


Gerelateerde artikelen

Over de auteur

Jeroen Rietveld (1977) is afgestudeerd arbeids- en organisatiepsycholoog (MSc, Open Universiteit). Hij weet dat mensen tot veel meer in staat zijn dan ze zelf denken. Zijn missie is om mensen dit te laten inzien en ze te begeleiden naar een wonderlijk mooi leven.

Laat hieronder je reactie achter!