Leven zonder doel, is dat geen dooie boel?

Heb jij een doel of misschien zelfs meerdere doelen in je leven? Doelen spelen voor veel mensen een belangrijke rol in hun leven. Maar wat kan je nou met zo’n doel en wanneer is het handig om er gebruik van te maken? Zou het ook mogelijk zijn om zonder doel te leven en wordt dat dan geen dooie boel? In dit blog deel ik graag met je wat hierover bij mij opkwam.

Een doel hebben in het leven dat is het meest stompzinnige waarnaar je ooit kan streven. – Herman Brusselmans

De doelman

Vroeger was ik doelman. Ik bedoel dat letterlijk. Ik stond onder de lat van een doel op een voetbalveld. Mijn doel was om te zorgen dat de helft van de spelers op het veld (de tegenstanders) hun doel (scoren) niet bereikten, waardoor wij als team ons doel konden bereiken (winnen, of in ieder geval niet verliezen). Tegenwoordig sta ik liever zo min mogelijk mensen in de weg bij het bereiken van hun doel, maar dat terzijde. Ik merkte dat ik zeer fanatiek was in zulke wedstrijden en bijzonder graag wilde winnen. De dagen waarop we wonnen waren topdagen. Als we hadden verloren, was uit mijn buurt blijven voor alle betrokkenen het beste advies.

Als je niet ken winnen, moet je zorgen dat je niet verliest. – Johan Cruijff

Opvallende verschillen

Als doelman heb je meestal voldoende tijd om te observeren en daar maakte ik dan ook dankbaar gebruik van. Ik zag hoe sommige spelers op het veld streefden om hun doel te bereiken en dat anderen daar leken te lopen omdat ze de geur van gras zo lekker vonden. Dat verschil heeft me altijd gefascineerd. Inmiddels is mij (onder andere door het afnemen en bespreken van drijfveren- en persoonlijkheidstesten) duidelijk geworden dat er mensen zijn die gericht zijn op doelen, mensen die dat totaal niet hebben en mensen die ergens daar tussenin zitten. Voor iemand die voor doelen leeft, is het vaak lastig voor te stellen dat er ook mensen zijn die dat niet hebben, omdat dit ertoe leidt dat je vrijwel elke situatie anders benadert.

Onder de lat van je leven

Daarnaast kunnen de redenen waarom je een doel nastreeft ook enorm verschillen. Sommige mensen houden van competitie en richten hun doel op het verslaan van de tegenstander. Er zijn ook mensen die nergens naar streven, maar waarbij spontaan een doel opkomt en ze het uit enthousiasme volgen. Anderen streven een doel na omdat ze zijn gaan geloven dat het hebben van een doel de (enige) manier is om succesvol te zijn. Het doel kan dan dienen om iets te voorkomen, bijvoorbeeld dat ze falen. Als je onder ‘de lat van je leven’ staat kan het zijn dat je ziet dat die lat om de een of andere reden erg hoog is komen te liggen. Zo hoog dat je niet meer kan voldoen aan wat jij van jezelf eist. Je kunt de neiging hebben om deze pijnlijke constatering  tijdelijk te omzeilen door doelen voor jezelf te stellen. Maar zo loop je eerder weg voor het tekort dat je denkt te hebben.

Het leven heeft geen doel. Een doel is een beperking. – Krishnamurti

Lang zal hij leven

Ik zal je de rest van mijn voetballoopbaan besparen, behalve het einde. “Lang zal hij leven”, klonk er op mijn verjaardag in 1999 in de operatiekamer. Mijn fanatisme in de sport, gecombineerd met een overstap van keeper naar veldspeler en wat pech, hadden ervoor gezorgd dat ik mijn knie behoorlijk had beschadigd. Na zes revalidatiepogingen was een operatie de enige overgebleven optie om weer normaal te kunnen lopen zonder pijn. Vlak voor mijn knieoperatie werd ik toegezongen door het volledige operatieteam. Het was een vreemde dag met een duidelijke boodschap van de chirurg: “Over een maand of twee zal je weer kunnen lopen zonder pijn, ooit nog voetballen lijkt me zeer onverstandig.”

Als je je doel verloren bent, ben je je weg kwijt. – Friedrich Nietzsche

De pijn van de zijlijn

Na een paar eigenwijze pogingen om toch nog wat te voetballen, gaf ik mezelf over. Ik wilde niets meer met voetbal te maken hebben en kon er niet eens naar kijken. Ik vond het naar om mijn team te zien spelen en niet te kunnen bijdragen. Bovendien voelde ik bij elke beweging die ik zag weer de pijn in mijn knie. Het zal waarschijnlijk geen toeval zijn dat ik in die periode geïnteresseerd raakte in psychologie en persoonlijke ontwikkeling, want toen de mogelijkheid om achter een bal aan te rennen plotseling stopte, viel er een belangrijke manier om voor mezelf weg te rennen weg.

Het doel van het leven is te leven – niet in die volslagen chaos en verwarring, die wij het leven noemen – maar leven op een volkomen andere manier; een leven leiden, dat vol is, dat gaaf is, alle dagen opnieuw. – Krishnamurti

19 jaar later

Inmiddels 19 jaar later mag ik nu graag af een toe een goede pot voetbal kijken. Het maakt me niet meer uit wie er wint. En als ik met mijn zoons voorzichtig een potje voetbal, geniet ik ervan als zij mij verslaan. Laatst vroeg iemand mij wat mijn doel is. Tot mijn stomme verbazing kon ik niets bedenken. Alles is goed zoals het is en mocht er in de toekomst een doel opkomen dat mij enthousiast maakt, dan is het welkom!

Het is een van de prachtigste ervaringen om een zuiver verlangen te hebben, terwijl je niet weet waarnaar. Op het moment dat je weet waarnaar het verlangen uitgaat, wordt het verlangen een wens – en een wens is een hinderpaal, een gebondenheid. Maar een zuiver verlangen … zonder een doel in zicht, zonder een doel dat bereikt moet worden, maar enkel een zuiver vuur – dat verbrandt alle hinderpalen. – Osho (uit het boek Hartstochtelijk Leven)

Foto met de geweldige titel: “I Am Trying To Score Here“, gemaakt door Tee Cee.

Citaten (tenzij anders vermeld) gevonden op citaten.net.

Abonneer je op dit blog d.m.v. e-mail


Gerelateerde artikelen

Over de auteur

Jeroen Rietveld (1977) is afgestudeerd arbeids- en organisatiepsycholoog (MSc, Open Universiteit). Hij weet dat mensen tot veel meer in staat zijn dan ze zelf denken. Zijn missie is om mensen dit te laten inzien en ze te begeleiden naar een wonderlijk mooi leven.

 

2 reacties

  1. Annette Burgers-Reply
    18 maart 2018 at 19:57

    Leuk om te lezen!

Laat hieronder je reactie achter!