Inzichten die je wereld op zijn kop zetten

Ken je dat? Je hebt een inzicht waardoor je wereld op zijn kop lijkt te staan. Ineens ben je alle houvast kwijt; geen standpunt meer om op te leunen of een heel nieuw standpunt waaraan je nog moet wennen. Sommige mensen doen alles om dit te voorkomen. Ik heb er juist wel plezier in. Waarom dit zo is en wat het nut is van inzichten die je wereld op zijn kop zetten, lees je in dit blog!

Mijn enige mening die misschien een beetje dwars is, luidt dat een mens in de loop van zijn leven een niet nader bepaald aantal malen van overtuiging of inzicht moet kunnen veranderen, zonder daarover te worden lastig gevallen door anderen, die zogenaamd stevig in hun schoenen staan. – Henk Hofland

Een vreemde hobby

Toen ik vandaag ging zitten om een nieuw blog te schrijven, moest ik denken aan een hobby die ik al jaren heb. Ik vind het namelijk geweldig om inzichten te hebben die alles wat ik daarvoor geloofde totaal op zijn kop zetten. Alsof je op een nieuwe planeet wordt neergekwakt, waar alles anders is. Een klassiek voorbeeld is de ontdekking dat Sinterklaas niet elk jaar uit Spanje komt met een boot, maar dat het je oom blijkt te zijn die zich verkleed heeft. Ik heb wel eens gelezen dat deze ontdekking voor veel mensen traumatisch kan zijn. Mij maakt dit soort omwentelingen altijd bijzonder enthousiast. Vreemde eigenschap, maar ja, ik heb ermee leren leven!

Alles wat we horen is een mening, geen feit. Alles wat we zien is een perspectief, niet de waarheid. – Marcus Aurelius

Vreemd, maar nuttig

Wat moet ik hier nou mee, denk je misschien. Even los van dat het vreemd is om naar dingen te zoeken die bewijzen dat je voorheen ongelijk had, heeft het ook een enorm nut. Als je eerst gelooft in het ene (Sinterklaas bestaat) en vervolgens gelooft in het tegenovergestelde (hij bestaat niet), dan kan dat gek genoeg leiden tot een bepaalde vrijheid. Zeker als je er op een zeker moment achter komt dat geen enkel geloof in één van de kanten van een zaak absoluut waar is, omdat de ene kant nooit zonder de andere kant kan. Het mag dan misschien tijdelijk krachtig voelen om ergens heel sterk in te geloven en een kant te kiezen, maar het brengt tegelijkertijd enorme beperkingen met zich mee.

Men hoeft niet altijd hetzelfde standpunt in te nemen, want niemand kan je beletten wijzer te worden. – Konrad Adenauer

De beperkingen van een standpunt

Er is een groot verschil tussen het hebben van een standpunt en het geloven dat dit standpunt de enige waarheid bevat. Om tot een standpunt te komen, zul je eerst moeten oordelen. In oordelen zit niet voor niets het woord delen. Je deelt als het ware de kwestie die voor je ligt op in delen. Van de delen die overblijven kies je er één en dat beschouw je dan als jouw waarheid. Geen wonder dat het tegenovergestelde – bij nader inzien – ook als jouw waarheid beschouwd zou kunnen worden; het is gewoon het deel dat je eerder buitensloot.

Ik ben verrast door het gemak waarmee ongeïnformeerde personen komen tot een vast, gepassioneerd standpunt terwijl ze geen grond hebben voor een oordeel. – William Golding

Als alles waar is, is niets waar

Als je eenmaal duidelijk is geworden dat zowel het ene als het tegenovergestelde waar kan zijn voor jou, zie je meteen dat ze alle twee ook niet waar zijn. Nadat het stof dat deze complete verwarring doet opwaaien weer is neergedaald, geeft dit een soort rust en vrijheid. Je kan nu moeiteloos van het ene perspectief naar het andere schakelen, zonder de behoefte om één van de twee kanten te verdedigen. Confrontaties behoren tot het verleden, omdat je net zo makkelijk het standpunt van je gesprekspartner inneemt. En zeg nou zelf: je beschouwt jezelf toch niet werkelijk als iemand die iets te verdedigen heeft?

We zijn zo graag in de vrije natuur, omdat deze geen mening over ons heeft. – Friedrich Nietzsche

Foto gevonden op Pixabay.

Citaten (tenzij anders vermeld) gevonden op citaten.net.

Abonneer je op dit blog d.m.v. e-mail


Gerelateerde artikelen

Over de auteur

Jeroen Rietveld (1977) is afgestudeerd arbeids- en organisatiepsycholoog (MSc, Open Universiteit). Hij weet dat mensen tot veel meer in staat zijn dan ze zelf denken. Zijn missie is om mensen dit te laten inzien en ze te begeleiden naar een wonderlijk mooi leven.

Laat hieronder je reactie achter!